Bir tabak istiridye, birkaç parça bitter çikolata ya da bir avuç nar tanesi... Yüzyıllardır bu besinlerin aşkı ve tutkuyu artırdığına inanılıyor. Hatta "afrodizyak" kelimesi bile adını Antik Yunan'ın aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit'ten alıyor. Peki bu ün gerçekten hak edilmiş mi, yoksa afrodizyakların etkisi büyük ölçüde hayal gücümüzden mi ibaret?
AFRODİZYAK FİKRİ BİNLERCE YIL ÖNCESİNE UZANIYOR
İnsanlar tarih boyunca bazı yiyeceklerin bedeni ve zihni canlandırdığına inandı. Bu inanışın temelinde yalnızca besinlerin içeriği kadar görünüşleri, kokuları ve onlara sembolik anlamlar da vardı.
Mutfak tarihçisi Dr. Ursula Janssen, afrodizyakları altı gruba ayırıyor. Bazı yiyecekler şekilleri nedeniyle insan bedenini çağrıştırıyor; bazıları doğurganlıkla ilişkilendiriliyor. Tarçın, zencefil ve acı biber gibi baharatlar ise eski tıp anlayışında "vücudu ısıtan" besinler olarak kabul ediliyordu. Egzotik ve pahalı ürünler de tarih boyunca lüksün ve baştan çıkarmanın simgesi haline geldi.
Günümüzde araştırmacılar, bazı besinlerin dolaylı yoldan cinsel yaşamı destekleyebileceğini kabul ediyor. Ancak bunun nedeni sihirli bir etki değil elbette.
Örneğin çilek ve nar gibi antioksidan açısından zengin meyveler dolaşımı destekleyebiliyor. Bitter çikolata ise serotonin ve feniletilamin gibi bileşenleri sayesinde ruh halini olumlu etkileyebiliyor.
Maca kökü üzerine yapılan bazı çalışmalar da dikkat çekiyor. Özellikle libido ve enerji düzeyi üzerine olumlu etkiler bildiren araştırmalar bulunsa da, bilim insanları daha kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
İstiridye ise yüksek çinko içeriği nedeniyle yıllardır afrodizyakların başında gösteriliyor. Çinko, hormon üretiminde görev alan minerallerden biri olsa da, birkaç istiridyenin tek başına mucize yaratacağını gösteren güçlü bilimsel kanıtlar bulunmuyor.
BAHARATLAR NEDEN BU KADAR ÖNE ÇIKIYOR?
Tarçın, zencefil, muskat ve acı biber gibi baharatların ortak özelliği dolaşımı hızlandırmaları ve vücutta sıcaklık hissi oluşturmaları.
Özellikle zencefil ve tarçın, tarih boyunca hem Doğu hem de Batı mutfaklarında canlılık veren baharatlar olarak kabul edildi. Bugün de birçok kültürde romantik sofraların vazgeçilmezleri arasında yer almaya devam ediyorlar.
ASIL AFRODİZYAK BELKİ DE ATMOSFER
Uzmanların üzerinde en çok durduğu nokta ise psikoloji.
Bir yemeğin özel bir akşamda, hoş bir ortamda, sevilen biriyle paylaşılması; mum ışığı, müzik ve sohbetle birleştiğinde, o yiyeceğe yüklenen anlam güçleniyor.
Beslenme uzmanlarına göre afrodizyak etkisinin önemli bir bölümü de tam burada ortaya çıkıyor. İnsan beyni beklentilere güçlü tepki veriyor. Bir yiyeceğin "özel" olduğuna inanmak bile kişinin ruh halini ve deneyimini değiştirebiliyor.
Bu konu hakkında Anthony Bourdain'in yıllar önce söylediği sözün halen geçerli olmasının nedeni bu: "İyi yemek, iyi hissettirir."
Ve kendinizi iyi hissettiğiniz bir sofrada, paylaşımın ve lezzetin yarattığı atmosfer çoğu zaman en güçlü afrodizyakın kendisi olabilir.
Odatv.com
