Gelişen teknolojiyle birlikte hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelen akıllı telefonlar ve sosyal medya, farkında olmadan zihinsel sağlığımızı tehdit ediyor. Eskişehir Acıbadem Hastanesi Klinik Psikoloğu Merve Vural, sürekli bildirim kontrol etmenin ve anında cevap verme ihtiyacının basit bir alışkanlıktan öte, ciddi bir zihinsel tükenmişlik nedeni olduğunu açıkladı.
Dijital çağın beraberinde getirdiği "sürekli çevrim içi olma" durumunun sinir sistemini devamlı uyarılmış halde tuttuğunu belirten Merve Vural; bu durumun zamanla odaklanma güçlüğü, tahammülsüzlük, uyku sorunları, bedensel gerginlik ve duygusal tükenmişlik olarak geri döndüğü uyarısında bulundu.
"ZİHNİMİZ GÜN İÇİNDE GERÇEK ANLAMDA MOLA VEREMİYOR"
Bazen fiziksel olarak hiçbir iş yapmadığımız günlerde bile kendimizi aşırı yorgun ve tükenmiş hissetmemizin arkasında dijital dünyanın yattığını ifade eden Vural, şöyle konuştu:
"Bunun en önemli nedenlerinden biri dijital olarak sürekli ulaşılabilir olmamızdır. Telefon bildirimleri, iş mesajları, e-postalar ve sosyal medya, zihnimizin gün içinde gerçek anlamda mola vermesini zorlaştırıyor. Bir mesaj geldiğinde hemen cevap verme ihtiyacı, iş saatleri dışında da telefonu kontrol etme alışkanlığı, sosyal medyada olup biteni kaçırma korkusu (FOMO) ve gündemi kesintisiz takip etme hali sinir sistemini yıpratıyor. Bu durum iş ve özel hayat arasındaki sınırları eritirken, kronik bir duygusal yorgunluğu da beraberinde getiriyor."
ÇOCUKLARDA YALNIZCA "SÜRE" DEĞİL, "İÇERİK" DE ÖNEMLİ
Yaz aylarında çocuk ve ergenlerde ekran süresinin kaçınılmaz olarak arttığına değinen Klinik Psikolog Merve Vural, ebeveynlerin sadece saat sınırına odaklanmasının hata olacağını söyledi. Vural, "Çocuğun ekranda ne yaptığı, ekrandan uzaklaştıktan sonra nasıl hissettiği, uykusunun, arkadaşlık ilişkilerinin ve günlük yaşam ritminin bu durumdan etkilenip etkilenmediği de titizlikle değerlendirilmelidir" dedi.
DİJİTAL YORGUNLUĞUN BELİRTİLERİ NELER?
Merve Vural, zihnin alarm verdiğini gösteren ve günlük hayatta sıkça kurulan şu cümlelere dikkat çekti:
"Hiçbir şeye yetişemiyorum."
"Odaklanamıyorum, işlerimi organize edemiyorum."
"Sürekli gerginim ve öfkeliyim."
"Saatlerce uyusam da dinlenmiş hissetmiyorum."
RUH SAĞLIĞINI KORUMAK İÇİN 4 DİJİTAL SINIR
İnsan zihninin kesintisiz bir performans sergilemek üzere tasarlanmadığını; dinlenme, boşluk, yavaşlama ve durgunluğun da psikolojik sağlığın zorunlu bir parçası olduğunu vurgulayan Vural, zihinsel yükü azaltacak şu önerileri sıraladı:
Bildirimleri sınırlandırın: Telefonunuzu belirli dönemlerde sessize alın ve gereksiz bildirimleri kapatın.
Ekransız zamanlar oluşturun: Gün içinde telefon, tablet veya bilgisayardan tamamen uzak kalacağınız özel zaman dilimleri belirleyin.
İş saatlerine sadık kalın: Mesai saatleri dışındaki mesaj ve e-postalara anında cevap verme alışkanlığınızı gözden geçirin.
Zihne durma fırsatı verin: Gün içinde kısa bir süre bile olsa kimseye cevap vermek zorunda olmadığınızı hissettiğiniz küçük molalar verin.
Klinik Psikolog Merve Vural, bazen verimliliği artıran şeyin daha fazla çalışmak değil, durmayı bilmek olduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı: "Bazen sağlığımız için yapabileceğimiz en iyi dinlenme, ulaşılabilir olmamaktır."
