Türk fotoğraf sanatçısı Kâmil Fırat’ın 1970’lerin sonundan günümüze kadar çektiği kareler Rusya’nın St. Petersburg şehrinde bulunan ROSPHOTO Devlet Müzesinde sergileniyor.
Fırat’ın 100’den fazla eserini bir araya getiren “Türkiye Hakkında” adlı sergide, “insan manzaraları” ile Anadolu’nun kadim kültürü gözler önüne seriliyor.
Sergi hakkında Türkiye gazetesinin sorularını cevaplayan Kâmil Fırat, 200 bin negatiften meydana gelen bir fotoğraf arşivi olduğunu, Anadolu’nun farklı yerlerinde çektiği manzara ve insan fotoğraflarının ise bu arşivde önemli yer tuttuğunu söylüyor.
Sergideki kareleri seçerken Anadolu’daki “romantizmi” yansıtmaya çalıştıklarını kaydeden Fırat, “İlk fotoğrafa başladığımdan itibaren Anadolu’nun bir romantizmi olduğunu gördüm. İnsanın bakışında, duruşunda, hayatla ve doğayla kurduğu ilişkide bu var. Akılla hareket eden ama duyguyu hiç yitirmeyen bir insan profili mevcut. Romantizm deyince romantiklik gibi algılanır ama aslında 19.-18. yüzyılın en önemli düşünce akımlarından bir tanesidir. Biraz da bunu kaybetmememiz gerektiğini vurgu yapıyorum” diyor.
Fırat, Anadolu topraklarını özel kılan şeyi ise şu sözlerle anlatıyor: Göbeklitepe’den bugüne kadar çok şey toplamış bu coğrafya ve o katmanları her yerde, her şeyde görüyorsunuz.
ANADOLU ÇOK TOZ BİRİKTİRMİŞ
“Güneydoğu’ya gidiyorsunuz başka bir şeyle karşılaşıyorsunuz. Karadeniz’e gidiyorsunuz bambaşka bir şey buluyorsunuz. Ben buna ‘toz biriktirmek’ diyorum. Anadolu çok toz biriktirmiş.”
Serginin insan yüzleri üzerinden bir Anadolu okuması da olarak da düşünülebileceğini kaydeden Kâmil Fırat “Meşhur Roma İmparatoru Agustus ‘Zaman bizim bedenimizdir’ diyor. Her insan da Anadolu gibi kendi ömründe bir şey biriktiriyor. Ve o şeyde bakışta, duruşta, çizgilerde kendini gösteriyor” ifadelerini kullanıyor.
Anadolu’daki değişim hakkında yargıda bulunmak istemediğini kaydeden Fırat buna rağmen gözlemlerini şöyle anlatıyor: Her gittiğiniz yerde kendine özgü bir şey varken şimdi bütün binalar, bütün şehirler birbirine benziyor. Yerel kıyafet kavramı da ortadan kalkmış gibi; İstanbul’da nasıl giyiniyorsa orada da aynısı giyiliyor. Sonra, fotoğraf makinesiyle birine yöneldiğinizde insanlar çok pozitif yaklaşırdı. Şimdi herkes fotoğrafa şüpheyle bakıyor. Ama bazen birtakım ipuçlarının korunmasını ve onları görmeyi ister insan. Bunlar olmayınca naiflik biraz ortadan kalkmış oluyor.
