ABD ile İran arasında üç hafta önce duyurulan ateşkesin ardından yaşanan gelişmeler, tarafların yeniden sıcak çatışmaya sürüklendiği yorumlarına neden oldu. Başkan Donald Trump'ın Ankara'da yaptığı "İran ile ateşkes sona erdi" açıklaması gerilimi daha da artırırken, Washington bu kez Tahran'dan resmi bir özür ve yeni güvence talep etti.
ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı'nda geçen hafta üç ticari geminin vurulmasının ateşkes hükümlerinin açık ihlali olduğunu savundu. Washington'a göre İran'ın kamuoyu önünde saldırılar nedeniyle sorumluluk üstlenmesi, boğazdaki tüm geçişlerin açık ve ücretsiz olacağını ilan etmesi ve benzer saldırıları tekrarlamayacağını taahhüt etmesi gerekiyor. ABD'li yetkililer, bu açıklamanın yapılması için İran'a gün sonuna kadar süre verildiğini bildirdi.
"HATANIZI KABUL EDİN YOKSA..."
ABD'li üst düzey bir yetkili, Washington'un beklentisini, "Gemilere ateş etmeyi durduracaklarını kamuoyuna açıklamalarını ve hatalarını açık ya da en azından dolaylı biçimde kabul etmelerini istiyoruz. Ayrıca Hürmüz Boğazı'ndaki tüm geçişlerin açık olacağını ve hiçbir ücret alınmayacağını ilan etmelerini bekliyoruz." sözleriyle dile getirdi.
Bir başka ABD'li yetkili ise İran'ın talepleri reddetmesi halinde askeri karşılığın gündeme gelebileceğini belirterek, "Tutumlarını değiştirmezlerse onlar için pek de iyi bir gün olmayacak." ifadelerini kullandı.
"İRAN ÖZÜR DİLEDİ" İDDİASI
Krizin en dikkat çeken başlıklarından biri ise ABD basınında yer alan özür iddiaları oldu. Axios ve CBS News'in aktardığına göre İranlı diplomatlar, ABD'li yetkililerle temaslarında "İşleri batırdık. Bir hata yaptık. Konuşmaya devam edelim." mesajını ileterek müzakerelerin sürmesini istedi.
Reuters ise İran'ın, Hürmüz Boğazı'nda üç ticari gemiye yönelik saldırının "teknik arıza" sonucu gerçekleştiğini ABD tarafına bildirdiğini öne sürdü. Ancak Tahran yönetimi bu iddiaları doğrulayan resmi bir açıklama yapmadı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de ABD'li yetkililerin, İran'ın hata yaptığını kabul ederek görüşme talep ettiği yönündeki iddialarını reddetti. Bekayi, Tahran'ın yalnızca Katarlı arabulucuların görüşme teklifini kabul ettiğini savundu.
TRUMP'TAN YENİ TEHDİT
Başkan Donald Trump da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla tehdit dozunu artırdı. İran'ın kendisine yönelik suikast hazırlığında olduğu yönündeki iddialara değinen Trump, böyle bir girişim olması halinde İran'ın "1000 füze ile vurulacağını", bunun ardından binlerce füzenin daha ateşleneceğini söyledi.
GÖZLER KRİTİK GÖRÜŞMEDE
Diplomasi trafiği ise tüm hızıyla sürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin bugün Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Bedr el-Busaidi ile Maskat'ta bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmelerde Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliği, ticari gemi trafiği ve ateşkesin geleceğinin ele alınması öngörülüyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi ise Arakçi'nin Umman ziyaretinde Hürmüz Boğazı ve deniz güvenliğinin öncelikli gündem olacağını doğrulayarak, İran'ın boğazdaki normal denizcilik düzeninin yeniden tesis edilmesi konusunda sorumluluk üstlendiğini ve Umman ile koordinasyon içinde hareket etmeye devam edeceğini söyledi.
Buna karşın Washington, Tahran'ın boğazdaki tüm geçişlerin açık ve ücretsiz olacağını kamuoyuna ilan eden resmi bir bildiri yayımlamasını beklediğini, aksi durumda İran'ın ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalacağını yineledi.
