Ukrayna, Rusya'nın her kış enerji altyapısını hedef alan yoğun saldırıları öncesinde Moskova üzerindeki baskıyı en üst seviyeye çıkarmayı amaçlıyor. Uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rusya'nın petrol rafinerileri, yakıt depoları ve lojistik hatlarını hedef alan Kiev yönetimi, hem Kremlin'in savaş kapasitesini zayıflatmayı hem de olası barış müzakerelerine daha güçlü bir pozisyonda oturmayı hedefliyor.
Politico'ya konuşan Ukraynalı yetkililer, mevcut askeri üstünlüğün kalıcı olmayabileceğini belirterek Rusya'nın Ukrayna'nın geliştirdiği drone teknolojisini kopyalamadan önce baskının artırılması gerektiğini söyledi.
"Rusya zayıflıyor"
Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna'ya göre Ukrayna'nın derin saldırı kapasitesi savaşın seyrini değiştirdi: "Bugün daha zayıf bir Rusya görüyoruz. Bunun nedeni Ukrayna'nın savaşmayı sürdürmesi ve Rusya'nın derinliklerine ulaşabilecek kendi saldırı kapasitesini geliştirmiş olması."
Tsahkna, Kremlin'e karşı izlenmesi gereken politikanın "daha fazla baskı, taviz vermemek ve yalnızca güçlü bir konumdan müzakere etmek" olduğunu söyledi.
Hedef Rusya'nın enerji altyapısı
Ukrayna son aylarda Rusya'nın enerji sektörüne yönelik saldırılarını önemli ölçüde artırdı.
Geçen hafta Ukrayna'ya ait insansız hava araçları cephe hattından yaklaşık 2 bin 500 kilometre uzaklıktaki Omsk Petrol Rafinerisi'ni vurdu. Rusya'nın rafine petrol üretiminin yaklaşık yüzde 10'unu gerçekleştiren tesiste ana işleme ünitesinin hasar gördüğü bildirildi.
Aynı hafta içerisinde Tataristan, Saratov ve Voronej bölgelerindeki rafineriler de hedef alındı. Hafta sonu ise Azak Denizi ile Karadeniz'i birbirine bağlayan kanala giriş yapan bir petrol tankerine saldırı düzenlendi.
İlkbahardan bu yana benzin, dizel ve jet yakıtı üreten tesislere yönelik saldırıların artmasıyla Rusya'nın çok sayıda bölgesinde yakıt sıkıntısı yaşanmaya başladı.
Kırım'da olağanüstü hal
Yakıt krizinin en ağır hissedildiği bölgelerden biri ilhak edilen Kırım oldu.
Yerel yönetim, yakıt sıkıntısı nedeniyle olağanüstü hal ilan ederken akaryakıt satışlarına sınırlamalar getirildi. Turizm sezonunun ortasında yaşanan kriz, yarımadanın ekonomisini de olumsuz etkiledi.
Kiev açısından Kırım yalnızca sembolik bir öneme sahip değil. Bölge aynı zamanda Rus ordusunun en önemli lojistik merkezlerinden biri olarak görülüyor. Yakıt sevkiyatının aksaması, Rus ordusunun operasyon kabiliyetini de zayıflatıyor.
Yeni nesil Ukrayna dronları
Omsk saldırısının, Ukraynalı Fire Point şirketi tarafından geliştirilen ve yaklaşık 2 bin 700 kilometre menzile ulaşabilen yeni FP-1 insansız hava araçlarıyla gerçekleştirildiği belirtiliyor.
Kiev'in stratejisi, savaşı Kremlin açısından daha maliyetli hale getirmek, Rus kamuoyunun savaşı daha fazla hissetmesini sağlamak ve Putin'in savaşı sürdürmesini iç politikada daha zor bir noktaya taşımak.
Tsahkna'ya göre bunun etkileri Kremlin çevresinde hissedilmeye başlandı.
"Artık zaferden söz etmiyorlar. Savaş sonrası kendi geleceklerini konuşuyorlar."
Avrupa'dan daha fazla destek çağrısı
Ukrayna'nın Avrupalı müttefikleri de bu dönemin kritik olduğu görüşünde.
Politico'ya konuşan bir AB diplomatı, "Şimdi Ukrayna'ya ihtiyaç duyduğu her şeyi vermeliyiz. Her gecikme hepimize daha pahalıya mal olacak. Ukrayna yalnızca kendisi için savaşmıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Paris'te düzenleyeceği "Gönüllüler Koalisyonu" toplantısında da Ukrayna'ya silah, hava savunma sistemi ve askeri yardım sevkiyatının hızlandırılması bekleniyor.
Belarus hamlesi
Kiev'in artan özgüveni Belarus'a yönelik tutumuna da yansıdı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski geçen ay Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko'ya, Belarus topraklarında bulunan Rus askeri röle sistemlerinin kaldırılması için bir hafta süre verdi. Aksi halde bu hedeflerin vurulacağını açıkladı.
Zelenski daha sonra Lukaşenko'nun süre dolmadan bu sistemleri kaldırdığını söyledi.
Muhalif Belaruslu diplomat Uladzimir Astapenka'ya göre bu gelişme, Minsk yönetiminin Rusya'nın artık kendisini koruyabileceğine eskisi kadar güvenmediğini gösteriyor.
Teknoloji yarışı sürüyor
Ancak Ukrayna, elde ettiği üstünlüğün kalıcı olmadığının da farkında.
Rusya savaş ekonomisini sürdürmeye devam ederken insansız hava aracı üretimini de hızla artırıyor. Bu nedenle Kiev yönetimi Batılı müttefiklerinden mali destek ve silah tedarikinin hızlandırılmasını istiyor.
Ukrayna Savunma Bakanı Mihailo Fedorov, savaşta teknolojik üstünlüğün korunabilmesi için milyarlarca dolarlık ek askeri desteğe ihtiyaç duyduklarını söyledi.
Fedorov, "Rusya mevcut teknolojilere uyum sağlamadan önce yeni bir yenilik döngüsünü başlatabilirsek en az altı aylık yeni bir avantaj elde ederiz" dedi.
İsveç, Hollanda, Almanya, Danimarka, Estonya, Polonya, Letonya, Finlandiya ve Litvanya'nın savunma bakanları da Avrupa Komisyonu'na gönderdiği ortak mektupta Ukrayna'ya ayrılan mali desteğin daha hızlı serbest bırakılmasını istedi.
En büyük eksik hava savunması
Ukrayna'nın en zayıf noktası ise balistik füzelere karşı hava savunması.
Geçen hafta Ankara'daki NATO Zirvesi'nde konuşan Zelenski, ülkesinin Rus balistik füzelerini durduracak yeterli kapasiteye sahip olmadığını belirterek müttefiklerden daha fazla Patriot hava savunma füzesi talep etti: "Diğer her şeyi kendimiz yapabiliyoruz. Ancak hava savunması konusunda ortaklarımızın kararlılığına ihtiyacımız var."
Kış ve olası barış görüşmeleri
Kiev yönetimi önümüzdeki aylarda iki kritik gelişmenin yaşanacağını öngörüyor.
İlki, Rusya'nın geçmiş yıllarda olduğu gibi kış aylarında Ukrayna'nın elektrik ve ısıtma altyapısına yönelik yoğun saldırılar düzenlemesi.
İkincisi ise ABD Başkanı Donald Trump'ın yeniden canlandırmaya çalıştığı olası barış görüşmeleri.
Ukraynalı yetkililer, Rusya'da eylül ayında yapılacak parlamento seçimleri öncesinde Putin'in siyasi risk oluşturacak yeni bir geniş çaplı seferberlik ilan etmeyeceğini düşünüyor. Bu nedenle önümüzdeki birkaç ayın Rusya üzerindeki baskıyı artırmak için önemli bir fırsat sunduğu değerlendiriliyor.
Politico'ya konuşan Avrupalı diplomatlar, cephedeki son gelişmelerin Washington'un tutumunu da etkilediğini savunuyor.
Geçen hafta NATO Zirvesi'nde Trump, Zelenski ile ilişkilerinin artık iyi olduğunu belirterek Ukrayna'ya Patriot sistemlerinin lisanslı üretimi konusunda destek vereceklerini açıkladı.
Bir AB diplomatı ise değişen tabloyu şu sözlerle özetledi: "Trump kazananın yanında durur. Şu anda kazanan gibi görünen taraf Zelenski. Önemli olan bunun böyle devam etmesi."
