ABD-İran çatışmaları üst üste altıncı gününü geride bıraktı. Karşılıklı operasyonlar son dönemde sadece geceleri değil, gün içinde de yaşanıyor. Bu çerçevede Amerikan basını, çaresiz kalan ABD yönetiminin saldırıları genişletmeyi planladığını yazarken ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Washington'un silah zoruyla hedeflerine ulaşamayacağını itiraf etti.
Vance çarşamba günü ünlü yayıncı Joe Rogan'ın programında konuştu. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda oluşturduğu asimetrik tehdidin çatışmanın ancak diplomasi yoluyla çözülebileceğini gösterdiğini kabul eden Vance, "İranlılarla müzakere edilemeyeceğini söyleyen Amerikalılar yüzünden büyük hayal kırıklığı yaşıyorum." dedi.
'İSRAİL BALTALAMAK İÇİN BÜYÜK PARA HARCIYOR'
Vance daha sonra Washington'un resmî çizgisinin dışına çıkan sözlerini Tel Aviv'i de suçlayarak sürdürdü:
"İran'ı bombalayabilir ve bazı kabiliyetlerini yok edebilirsiniz. Ama Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere ateş açmak çok kolaydır. Bu yüzden diyaloğa hazır olmak zorundayız. Tahran'la son derece hassas bir diplomatik süreç yürütüyoruz.
"Buna karşın İsrail hükümetindeki bazı isimler savaşın devam etmesini istiyor. İsrail, İran'la yürütülen müzakereleri sabote etmek ve anlaşmaya varılmasını isteyen herkesin itibarını zedelemek için büyük miktarda para harcadı."
Bu ifadelerin ardından Vance şunları da ekledi:
"Bir rejimi değiştirmek uğruna 150 bin kara askeri göndermeyeceğiz."
KIRILMA DERİNLEŞİYOR
Başkan Yardımcısı'nın açıklamaları, İran savaşına karşı olduğu yönündeki değerlendirmeleri pekiştirirken Washington'daki iç ayrışmanın boyutunu da gözler önüne serdi. Vance'in İsrail'e yönelik sözleri ise Trump'ın şimdiye kadarki göstermelik eleştirilerinden çok daha net bir tavra işaret etti.
İngiliz The Economist de çarşamba günü Vance'e benzer şekilde devam eden Amerikan saldırılarına atıfta bulunarak “Altıncı gecenin ya da altmışıncı gecenin bir fark yaratacağını düşünmek için hiçbir neden yok.” diye yazmıştı.
DURUM ODASI'NDA NELER KONUŞULUYOR?
ABD basını ise Başkan Yardımcısı'nın çizgisinden farklı bir tablo sunuyor. Axios sitesine göre Başkan Donald Trump bu hafta Beyaz Saray'daki Durum Odası'nda üst düzey ulusal güvenlik yetkililerini bir araya getirdi. Toplantıda önümüzdeki günlerde İran'a düzenlenebilecek "büyük operasyon" görüşüldü.
Habere göre askerî yetkililer, Washington'un daha önce bombalamadığı İran içindeki stratejik hedeflere yönelik bir dizi seçenek sunduğunu ve değerlendirilen operasyonların kapsamının, ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresindeki son saldırılarından daha geniş olacağını öne sürdü.
HEDEFLERİ YAZDILAR
Wall Street Journal ise aynı toplantıyla ilgili daha fazla ayrıntı verdi. Gazeteye göre Durum Odası'nda şu olasılıklar ele alındı:
-Hava saldırılarının yoğunlaştırılması
-Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran topraklarını ele geçirmek için kara birliklerinin konuşlandırılması
-Kazma Dağı'nın derinlerindeki nükleer tesisin bombalanması
Söz konusu olasılıkların hepsini Trump birkaç gün önce dile getirmişti. "Köprüler ve enerji tesisleri" gibi sivil hedeflerin vurulacağını öne süren Trump, Hark Adası'nın ele geçirilebileceğini fakat bunu ABD adına "başkalarının yerine getirebileceğini" iddia etmişti.
Trump hedef olarak Kazma Dağı'nı işaret etse de bu tesis, dünya üzerindeki en sert kayalardan olan saf granitten oluşan bir dağın altında, yüz metreden daha derine inşa edilmiş durumda. Konvansiyonel sığınak delici bombalarla hasar verilmesi zor görülen tesise teoride kara birlikleriyle ulaşılabileceği ya da taktik nükleer kapasiteye sahip nükleer sığınak delici bombayla imha edilebileceği hesap ediliyor. Ancak uzmanlar, taktik nükleerin bile başarı garantisi sunmadığını vurguluyor.
İRAN'DAN 'ORANTISIZ' YANIT TEHDİDİ
Bu tehdit ve haberlere Tahran'ın verdiği karşılık ise "orantısız yanıt" sözü oldu. Hatemül Enbiya Karargâhı'ndan perşembe günü yapılan açıklamada şu vurgulara yer verildi:
-İran hiçbir koşulda ve hiçbir şekilde bölge dışından bir ülke olan ABD'nin Hürmüz Boğazı'na müdahale etmesine izin vermeyecektir; bu kırılmaz bir kırmızı çizgidir.
-Boş ABD Başkanı'nın İran altyapısını hedef alma tehditlerinin yerine getirilmesi halinde, şu ana kadar sağlam kalan ne varsa İran Silahlı Kuvvetlerinin darbeleriyle geriye iz kalmayacak şekilde yerle bir edilecektir.
-Eylemlerimiz simetrik bir saldırı değil, daha önce hiç olmadığı kadar yoğun, orantısız, geniş ve yıkıcı olacaktır. Asla teslim olmamış bir halkın öfkesinin ateşi saldırganı yakacaktır.
