Avrupa Birliği, Instagram ve Facebook’un kullanıcıları ekranda daha uzun süre tutmaya yönelik bazı özelliklerini mercek altına aldı. Avrupa Komisyonu, Meta’nın platformlarında kullandığı tasarımın Dijital Hizmetler Yasası’nı ihlal etmiş olabileceğine dair ön bulgularını açıkladı.
Komisyonun özellikle üzerinde durduğu konu ise otomatik oynatma, sonsuz kaydırma ve yoğun şekilde kişiselleştirilmiş içerik önerileri. AB’ye göre bu özellikler, kullanıcıların platformdan kopmasını zorlaştırıyor ve bağımlılık riskini artırıyor.
SONSUZ KAYDIRMA VE OTOMATİK OYNATMA DEĞİŞTİRİLSİN
Avrupa Komisyonu, Meta’nın söz konusu özelliklerin yol açabileceği riskleri yeterince değerlendirmediği görüşünde. Açıklamada, şirketin bugüne kadar sunduğu önlemlerin de sorunu çözmekte yetersiz kaldığı belirtildi.
Örneğin ekran süresini yönetmeye yarayan araçlar kullanıcılar tarafından kolayca devre dışı bırakılabiliyor. Ebeveyn denetimlerinin etkili biçimde kullanılabilmesi içinse ciddi ölçüde zaman, teknik bilgi ve çaba gerekiyor.
AB, Meta’dan otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma özelliklerini varsayılan olarak kapatmasını istiyor. Bunun yanında kullanıcıların gerçekten ara vermesini sağlayacak ekran molaları sunulması ve içerik öneri sisteminin yalnızca etkileşimi artırmaya odaklanmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi talep ediliyor. Yani Komisyonun mesajı oldukça açık: Kullanıcıları sürekli ekranda tutan tasarım anlayışı değişmeli.
META SUÇLAMALARI KABUL ETMİYOR
Meta ise Avrupa Komisyonu’nun ön değerlendirmelerine katılmadığını açıkladı. Şirket sözcüsü Ben Walters, hazırlanan bulguların genç kullanıcıları korumak amacıyla alınan önlemleri yeterince dikkate almadığını söyledi. Walters, soruşturma devam ederken kullanıma sunulan Teen Accounts, yani Genç Hesapları özelliğine dikkat çekti. Bu sistemle genç kullanıcıların otomatik olarak ek korumalara sahip olduğu belirtildi. Ayrıca ebeveynler, gece saatlerinde Instagram’a erişimi engelleyebiliyor ve günlük ekran süresini 15 dakikayla sınırlandırabiliyor.
“BU TASARIM FAZLASIYLA BAĞIMLILIK YAPIYOR”
AB’nin teknoloji şefi Henna Virkkunen, Meta’ya yönelik eleştirisini oldukça net ifadelerle dile getirdi. “Bulgularımıza göre bu tasarım fazlasıyla bağımlılık yaratıyor ve değiştirilmesi gerekiyor” diyen Virkkunen, bundan sonraki sürece ilişkin de şu mesajı verdi: “Bir sonraki adım ya Meta’nın tasarımını değiştirmesi olacak ya da kurallara uyumsuzluk kararı verilecek.” Meta, Avrupa Komisyonu nihai kararını açıklamadan önce savunmasını sunabilecek.
Meta’nın kurallara aykırı davrandığına karar verilmesi halinde şirket, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Meta, 2025 yılını 200,97 milyar dolar toplam ciroyla kapattı. Bu rakam üzerinden hesaplandığında olası cezanın yaklaşık 12 milyar dolara ulaşabileceği belirtiliyor.
