Macaristan'ın efsanevi satranç oyuncusu Judit Polgar, Başbakan Peter Magyar tarafından kendisine sunulan cumhurbaşkanlığı teklifini reddetti. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada aday gösterilmesini "hayatının en büyük onuru" olarak nitelendiren Polgar, Magyar'a bağımsız ve partiler üstü bir adayı göreve davet ettiği için teşekkür etti, ancak teklifi kabul edemeyeceğini açıkladı.
"Kendimi yeterince güçlü hissetmiyorum"
Polgar açıklamasında, kutuplaşmış bir ulusu birleştirmenin tarihi sorumluluğunu üstlenecek kadar güçlü hissetmediğini belirterek bu nedenle teklifi kabul edemeyeceğini söyledi. Kendisinin de yeni ve bağımsız bir adayı destekleyeceğini duyuran Polgar, kararını kamuoyuyla bu paylaşımla duyurmuş oldu.
''Cumhurbaşkanı pozisyonuna aday gösterme girişiminin başlatıcılara son derece minnettarım, çünkü bu benim için büyük bir onurdur.
Başbakan'ın hareketini takdir ediyorum, oysa partisinin parlak parlamento ağırlığı olmasına rağmen, o Cumhurbaşkanı pozisyonuna bir bağımsız aday seçmiş ve partilerden üstün bir konumda yer alıyormuş.
Ancak, bölünmüş bir ulusun birleşmesi için tarihi sorumluluğu üstlenmeye yeterince güçlü hissetmiyorum, bu yüzden aday gösterime tam olarak cevap veremiyorum.
Bu hedefleri gerçekleştirmek için Cumhurbaşkanı pozisyonuna yeni, bağımsız ve tanınmış bir Cumhurbaşkanı destekleyeceğim.''
Teklif nasıl gelmişti?
Magyar, anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesinin ardından ülkenin bilim, kültür ve spor çevrelerinden 16 önde gelen ismin tavsiyesiyle cumhurbaşkanlığına Polgar'ı aday göstermişti. Başbakan, Polgar'ın "bağımsız ve partiler üstü" bir isim olarak ulusal birliği temsil edebileceğini savunmuştu.
Teklif, Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok'un görevden alınmasının ardından geldi. Nisan ayında gerçekleşen seçimlerde Viktor Orban'ın 16 yıllık iktidarını sona erdiren Magyar, Orban'a yakınlığıyla bilinen Cumhurbaşkanı Sulyok'u "Orban'ın kuklası" olarak nitelendirip istifaya çağırmış, istifa etmemesi üzerine parlamentodaki üçte iki çoğunlukla anayasanın 17. değişiklik paketini geçirmişti. Sulyok, düzenlemeyi imzalamaktan başka seçeneği olmadığını belirtse de, kamu görevlilerinin bu şekilde görevden alınmasının hukukun üstünlüğüne zarar veren tehlikeli bir emsal oluşturduğunu savunmuştu. Sulyok'un görevi 18 Temmuz'da sona ererken yerine 20 Temmuz'dan itibaren Meclis Başkanı Agnes Forsthoffer geçici olarak cumhurbaşkanlığı görevini üstlendi. Parlamentonun 30 gün içinde kalıcı cumhurbaşkanını seçmesi bekleniyor.
Judit Polgar kimdir?
49 yaşındaki Judit Polgar, tüm zamanların en büyük kadın satranç oyuncusu kabul ediliyor ve satranç tarihinde 2700 Elo reyting barajını aşan tek kadın oyuncu unvanına sahip. Kız kardeşleri Zsuzsa (Susan) ve Zsofia (Sofia) ile birlikte 1988 Satranç Olimpiyatı'nda Ildiko Madl'la beraber Macaristan kadın milli takımını şampiyon yaparak Sovyetler Birliği'nin uzun yıllar süren üstünlüğüne son vermişti.
Erkeklerin ağırlıkta olduğu turnuvalarda mücadele eden Polgar, sporun gelmiş geçmiş en yetenekli kadın oyuncusu olarak tanınıyor. Şubat ayında hayatını konu alan "Queen of Chess" (Satrancın Kraliçesi) belgeseli Netflix'te yayına girmişti.
Kasparov'un 'taş bırakma' skandalı
Kariyeri boyunca kadın oyuncuların satrançta erkeklerle boy ölçüşemeyeceğini savunan açıklamalarıyla bilinen satranç tarihinin en büyük ustalarından Garry Kasparov ve Judit Polgar kariyerleri boyunca defalarca karşı karşıya geldi.
1994'te İspanya'daki Linares turnuvasına ise "taş bırakma" skandalı damga vurdu. O dönem henüz 18 yaşında olan Polgar, dünyanın bir numarası Kasparov ile ilk kez karşı karşıya geldi. Kasparov, at hamlesi sırasında taşı bıraktıktan sonra hatasını fark edip anında geri aldı ve oyunu kazandı.
O anda kimse bu hataya müdahale etmedi, ancak masaya birkaç metre uzaklıkta açık unutulan bir kamera olayı kaydetti. Görüntüler incelendiğinde Kasparov'un taşı gerçekten bıraktığı ortaya çıkınca Polgar, turnuva sonunda Kasparov'la yüzleşti, ikili bunun ardından üç yıl boyunca birbirleriyle konuşmadı.
Sekiz yıl sonra, Eylül 2002'de Rusya-Dünya Seçmesi karşılaşmasında Polgar, hızlı satranç formatında Kasparov'u yenerek satranç tarihinde rekabetçi bir müsabakada dünyanın bir numaralı erkek oyuncusunu mağlup eden ilk kadın oyuncu unvanını kazandı. Polgar bu galibiyeti kariyerinin en unutulmaz anlarından biri olarak nitelendirmişti.
2005 yılında profesyonel satranç kariyerini noktalayan Kasparov, Rusya'da Vladimir Putin yönetimine karşı siyasi bir mücadele başlatmak amacıyla siyasete atılarak cumhurbaşkanı adayı olmasının ardından ülkeden ayrılmak zorunda kalmıştı.
