Çinli bilim insanları, kendi kendini temizleyebilen, hasar gördüğünde onarılabilen ve biyolojik olarak parçalanabilen canlı mantardan tekstil malzemesi geliştirdi. Yeni malzemenin giyim ve ambalaj sektöründe kullanılması planlanıyor.
Çin Bilimler Akademisi'nden araştırmacılar, tırtıllar üzerinde parazit olarak yaşayan Cordyceps militaris mantarını kullanarak canlı bir tekstil malzemesi üretti. Araştırmacılar, farklı mikroorganizmalarla desteklenen bu malzemenin kendi kendini temizleme, onarma ve biyolojik olarak parçalanma gibi özelliklere sahip olduğunu açıkladı.
Araştırma ekibi, mantarı önce sıvı kültürde küçük kümeler halinde büyüttü. Daha sonra bu yapılar yıkanarak kalıplara yerleştirildi ve tek parça halinde bir tekstil yüzeyi oluşturuldu. Malzemenin kırılgan olmaması için gliserolle işlenerek daha yumuşak ve esnek hale getirildi.
Araştırmacılar, geleneksel kumaşlarda olduğu gibi ek bir destek malzemesi kullanmadı. Mantarın misel yapısı, kendi başına dayanıklı ve bütün bir yüzey oluşturdu.
RENGİ DE MAYA HÜCRELERİNDEN
Tekstile renk kazandırmak için sentetik boyalar yerine turuncu, mavi ve mor pigment üreten maya hücrelerinden yararlanıldı. Ayrıca farklı mantar türleri eklenerek malzemeye yeni özellikler kazandırıldı. Su itici özellik sayesinde kumaş kendi kendini temizleyebilirken, Aspergillus niger adlı küf mantarı sayesinde ultraviyole ışınlarına karşı koruma sağlayan melanin tabakası oluşturuldu.
KENDİ KENDİNE ONARILIYOR
Malzemenin en dikkat çekici özelliği ise hasar gördüğünde onarılabilmesi oldu. Yırtılan bölgeye taze mantar peletleri uygulandığında, mantar yeniden büyüyerek hasarlı alanı kapatabiliyor. Kuru ortamda biyolojik faaliyet büyük ölçüde dururken, nem ve besin bulunduğunda hücreler yeniden aktif hale gelerek onarım sürecini başlatabiliyor. Araştırmacılar, geliştirilen malzemenin toprakta yaklaşık 40 gün içinde neredeyse tamamen biyolojik olarak parçalandığını da belirtti.
Ekip, geliştirdikleri mantar tekstilinden bir elbise üretse de bu kıyafet henüz kimse tarafından giyilmedi. Araştırmanın yürütücülerinden Ke Li, sonraki aşamada gönüllülerin kıyafeti deneyerek gerçek kullanım performansının test edilebileceğini söyledi.
Sidney Üniversitesi'nden Justin Beardsley ise çalışmanın hızlı moda kaynaklı atıkların azaltılması açısından umut verici olduğunu belirtti. Ancak malzemenin kolay şekilde parçalanmasının günlük kullanım açısından bazı zorluklar oluşturabileceğine dikkat çeken Beardsley, gelecekte bu tür canlı tekstillerin ihtiyaçlara göre su geçirmezlik veya nefes alabilirlik gibi özelliklerini anlık olarak değiştirebilecek şekilde geliştirilebileceğini ifade etti.
