Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin reformcu kimliğiyle tanınan Savunma Bakanı Mihailo Fedorov’u görevden alması ülkede siyasi krize yol açtı.
The Guardian’ın haberine göre Zelenski, kararın Fedorov ile Ukrayna ordusunun başkomutanı Orgeneral Oleksandr Sırski arasındaki ilişkilerin kopmasının ardından alındığını doğruladı.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Kiev’de düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Zelenski, Fedorov ile Sırski arasında zorlu görüşmeler yapıldığını ancak tarafların birlik sağlayamadığını söyledi.
Yaşananlarda kendisinin de sorumluluğu bulunduğunu belirten Zelenski, anlaşmazlığın çözülememesi üzerine “Ya bir tarafı ya da diğerini seçmek zorundasınız” dedi.
Zelenski, Ukrayna Güvenlik Servisinin başkan vekili Yevhenii Khmara’yı savunma bakanı vekili olarak görevlendirdi. Khmara’nın asaleten atanması için parlamentodan onay istenecek.
Binden fazla kişi sokağa çıktı
Zelenski’nin Sırski’den yana tavır alması, Ukrayna’daki sivil toplum kuruluşlarının ve ülkenin yabancı ortaklarının tepkisini çekti.
The Guardian’ın aktardığına göre binden fazla kişi perşembe günü Kiev’deki Devlet Başkanlığı Ofisi önünde toplandı. Fedorov’a destek veren göstericiler “Neden?” ve “Aklın başında mı?” yazılı dövizler taşıdı, “Sırski istifa” sloganları attı.
Gösteri, Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana Ukrayna’da düzenlenen ikinci büyük hükümet karşıtı protesto oldu. Geçen yıl Zelenski’nin iki yolsuzlukla mücadele kurumunu kapatma girişimi de kitlesel protestolara yol açmış, yönetim daha sonra kararından geri adım atmıştı.
Fedorov’dan ordu yönetimine ağır suçlamalar
Fedorov da düzenlediği basın toplantısında Ukrayna’nın üst düzey askeri yönetimini reformları engellemek ve Sovyet dönemini hatırlatan yöntemleri sürdürmekle suçladı.
Askeri birliklere sağlanan destek ve insansız hava aracı dağıtımına ilişkin bazı kararların verilere göre değil “sadakat” temelinde alındığını savunan Fedorov, bu sistemle ordunun geliştirilemeyeceğini söyledi.
Fedorov, ordunun organizasyon yapısını değiştirme ve uzmanlık merkezleri kurma girişimlerinin genelkurmay tarafından engellendiğini ileri sürdü. Sırski’nin değiştirilmesini önerdiğini açıklayan Fedorov’un bu talebinin kendi görevden alınmasına giden süreci başlattığı değerlendiriliyor.
Fedorov, Zelenski’nin hükümet danışmanı olarak görevine devam etmesi yönündeki teklifini de reddetti.
Ukrayna’nın 2022’de Kiev’in işgalini önlemesindeki rolü nedeniyle Sırski’ye saygı duyduğunu belirten Fedorov, başkomutanı anlaşmazlıkları açıkça konuşmak yerine yönetim içinde entrikalar çevirmekle suçladı.
Fedorov’un siyasi rakip olarak görüldüğü iddiası
Fedorov’un altı aylık görev döneminde Ukrayna, Rusya’daki petrol rafinerileri ile işgal altındaki Kırım’a uzanan kara ve deniz ikmal hatlarına yönelik saldırılarını artırdı. Bu operasyonlar Rusya’da yakıt sıkıntısına yol açarken Kremlin üzerindeki baskıyı da güçlendirdi.
Kiev’deki protestolara katılan bazı göstericiler, 35 yaşındaki Fedorov’un popülerliği ve olası siyasi geleceği nedeniyle Zelenski tarafından rakip olarak görüldüğünü savundu. Zelenski, 2024’te de kamuoyunda geniş destek gören dönemin Genelkurmay Başkanı Valeri Zalujni’yi görevden alarak Ukrayna’nın Londra Büyükelçisi olarak atamıştı.
Hükümet de değişti
Savunma Bakanlığındaki değişiklik, Zelenski’nin başlattığı geniş kapsamlı hükümet revizyonunun bir parçası oldu. Başbakan Yuliya Sviridenko’nun istifasının ardından Ukrayna Parlamentosu, devlet enerji şirketi Naftogaz’ın eski yöneticisi Serhiy Koretski’yi 289 oyla yeni başbakan seçti.
